logo

भारतीय करले अर्थतन्त्रमा पार्न सक्ने प्रभाव

    7/28/2017 गते 00 00 मा प्रकाशित   778   पटक पढिएको

 

शीतल महतो
    छिमेकी मित्र राष्ट्र भारतले यही जुलाई १ तारिख अर्थात् असार १७ को मध्यरात १२ बजेदेखि वस्तु एवं सेवा कर ९जिएसटी० लागू गरेको छ । यस अघि भारतको केन्द्र र राज्य सरकारले लिंदै आएको अलग अलग करका कारण भारतबाट नेपालको आयात महँगो पर्दै आएको थियो । अबदेखि भारतका सबै राज्य 
९प्रान्त०मा यो नयाँ एकीकृत कर प्रणाली लागू भएको छ । भारतको जिएसटी काउन्सिलले खाद्यसमूह, मनोरञ्जन, यातायात तथा घरेलु प्रयोजनका कस्मेटिक वस्तु र विलासी सामानलाई ५ देखि १२ तथा १८ देखि २५ प्रतिशत गर्दै विभिन्न तह अनुसार करको दर निर्धारण गरेको छ । भारत सरकारको निर्णयानुसार यस अघि १२ प्रतिशत रहेको खाद्यसमूहको करको दर घटेर ५ प्रतिशत कायम भएको छ । हुनत भारत सरकारले करको दरलाई आवश्यकता अनुसार बढाउन र घटाउन सकिने बताएको छ ।
    भारत सरकारको यो निर्णयले यसको पहिलो असर नेपालको निर्यातमा पर्ने देखिएको छ । भारतबाट आयात गर्नका लागि त्यति ठूलो असर नपर्ने भए पनि नेपालबाट निर्यात हुने वस्तुका लागि यो कर प्रणालीले निकै ठूलो असर पार्ने देखिन्छ । भारतमा लागू भएको यो नयाँ कर प्रणालीले नेपालबाट निर्यात हुने अदुवा, अलैंची, चियालगायत कृषिजन्य उत्पादनमा बढी प्रभाव पार्ने देखिन्छ । नेपालले भारततर्फ निर्यात गर्दै आएको कृषिजन्य उत्पादन नयाँ कर नीतिका कारण भारतमैं सस्तोमा पाइने भएको छ । यसले गर्दा नेपालबाट निर्यात गरिने वस्तुले भारतमा प्रतिस्पर्धा गर्न सक्दैन ।
    जिएसटीले यातायात समूहको करको दर ३ प्रतिशत वृद्धि गरेकोले ढुवानी भाडामा ३ प्रतिशत भार थपिएको छ । यस अघि १५ प्रतिशत रहेको यातायात कर जिएसटी अन्तर्गत बढेर १८ प्रतिशत पुगेको छ । नेपालको आयातमा ढुवानी भाडा बढनुको प्रमुख कारण यही नै हो । यसबाट प्रत्यक्ष–अप्रत्यक्षरूपमा नेपाली उपभोक्ता र व्यवसायी नै बढी प्रभावित हुने देखिन्छ । त्यसै पनि नेपालको आयात भारतीय रुपियाँमा हुँदै आएको छ । तर जिएसटीले त्यस्तो कारोबारलाई निर्यात मान्दैन । डलरमार्फत् हुने व्यापारलाई मात्र मान्छ । त्यसैले डलरमार्फत् हुने वैदेशिक व्यापारमा जिएसटीका कारण प्राप्त हुने सुविधा नेपाललाई उपलब्ध हुने सम्भावना अत्यन्त न्यून देखिन्छ । भारत सरकारले लगाएको यो करले नेपालमा के कस्तो असर पार्छ भन्ने सरकारका तर्फबाट अध्ययन नभएको कारण यसको पूर्ण असरबारे यसै भन्न सकिने अवस्था छैन । भारतमा यो कर लागू भइसके पनि पूर्ण कार्यान्वयनपछि मात्र यसको असरबारे जानकारी पाउन सकिन्छ ।
    तर पनि सबैभन्दा ठूलो व्यापारिक साझेदार मुलुकले कर नीति परिवर्तन गर्दा नेपालको निर्यात अवस्था प्रभावित हुने निश्चित छ । जिएसटीको प्रभावले भारतमा उपभोग्य वस्तुको मूल्य घटेको छ । नेपालबाट निर्यात हुने वस्तुभन्दा नेपालले आयात गर्ने वस्तु अझ प्रोत्साहित हुने अवस्था रहेको देखिन्छ । यस्तो बेला कालोबजारीको सम्भावित जोखिम बढने खतरा पनि त्यतिकै छ । नेपालतर्फ अहिले पनि अनौपचारिक व्यापारको परिणम ठूलै छ । जिएसटीका कारण उक्त व्यापार औपचारिक बाटोमार्फत् हुनेछ । यस अघिको कर प्रणालीको तुलनामा यातायात र सञ्चार क्षेत्रको करको दर बढेको छ । नेपालमा भारतबाट विशेषगरी कृषि उपकरण र तिनका पार्टपुर्जा आयात हुने गरेका छन् । फलामका काँटी, किल्ला, पेच, डन्डी, भवन निर्माणका सामग्री, रङ्ग, उद्योगधन्दामा प्रयोग हुने मेसिनरी र त्यसका पार्टपुर्जा, ऊर्जा प्लान्टमा प्रयोग हुने विभिन्न सामग्री, ट्रान्सफर्मर, पाइप, पेट्रोलियम पदार्थ, नुन, चामल, तयारी पोशाक, प्लास्टिकका भाँडाकुँडा, जुत्ता–चप्पल, चिनी, चियापत्ती, गाडी तथा मोटरसाइकल, त्यसका पार्टपुर्जा, टायर, ट्युबलगायत सामान भारतबाट पैठारी हुन्छ । यसका साथै बिजुलीको मिटर, सडक निर्माण सामग्री, अस्पतालसम्बन्धी रसायन, रासायनिक मल, कोइला, इनामेल, अल्मुनियमका डन्डी, तार, खाना पकाउने चुलो, कस्मेटिक, एमएस बिलेट, एमएस तारलगायत थुप्रै सामान भारतबाटै आयात हुने गरेको छ । वास्तवमा भन्ने हो भने आधारभूत आवश्यकताका सामानदेखि विलासी वस्तु सबै भारतबाटै आउँछ । यी सबै वस्तुको व्यापारमा संलग्न नेपाली व्यवसायी मारमा परेका छन् । नेपालको कुल वैदेशिक व्यापारको दुईतिहाई अंश भारतसँग हुने गरेको छ । आयात निर्यातबीच ठूलो खाडलका कारण खर्बौं रुपियाँको व्यापार घाटा भारतसँग छ । नेपाल राष्ट्र बैंकको पछिल्लो तथ्याङ्क अनुसार, नेपालको व्यापार घाटा झन्डै ७ खर्ब रुपियाँको पुगेको छ ।
    यसरी भारतले लागू गरेका नयाँ कर प्रणालीबाट नेपाली अर्थतन्त्रमा उत्पन्न हुने सम्भावित जोखिमको सवालमा सरकारले पर्याप्त अध्ययन, विश्लेषण गरी आप्mनो धारणा प्रस्ट गर्नु आवश्यक छ । यो कर नीतिले नेपाली अर्थतन्त्रमा पार्ने प्रभावका बिषयमा भारतसँग खुलस्तरूपमा आप्mनो एजेन्डा राख्नुपर्दछ र त्यसै अनुसारको समाधान पनि खोज्नुपर्दछ । छिमेकी मुलुकको अर्थतन्त्र दिन प्रतिदिन चलायमान भइरहेको अवस्थामा नेपालले पनि त्यसबाट आपूmलाई पर्न सक्ने जोखिमका विषयमा राज्यका विभिन्न संयन्त्रमार्फत् अध्ययन र तयारी गर्नु आवश्यक छ । यस्ता अध्ययन र विश्लेषणको निचोड वा निष्कर्षका आधारमा आवश्यक रणनीति विकास गरी त्यसको कार्यान्वयनतर्फ तदारुकता देखाउनु अहिलेको आवश्यकता हो ।
कजष्तबmिबजबतय२नmबष्।िअयm । साभार प्रतिक दैनिक


          

तपाईं हामीसंग फेसबुकट्वीटर मार्फत् पनि जोडिन सक्नुहुन्छ ।

तपाईको प्रतिक्रिया

राजनीति

दल विभाजन सम्वन्धी अध्यादेश खारेज नभए सरकारमा नजाने अध्यक्ष यादवको चेतावनी, गठवन्धन धरापमा 

ठमाडौं ६ असोज जनता समाजवादी पार्टी जसपाका अध्यक्ष उपेन्द्र यादवले राजनीतिक दल विभाजन सम्बन्धी अध्यादेश खारेज नभए रकारमा सहभागी नहुने चेतावनी दिएका छन् । अध्यादेश खारेजपछि मात्र जसपाले मन्त्रीको नाम पठाउने यादवको योजना रहेको छ । ‘

प्रधानमन्त्रीको युरोप भ्रमण , आइएलओको विशेष समारोहलाई सम्बोधन गर्ने 

काठमाडौं, २५ जेठ । प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओली आपसी सम्बन्ध थप सुदृढ बनाउन र नेपालले अहिले लिइरहेको समृद्धिको बाटोबारे अवगत गराउन युरोपेली देशका तीन मुलुकको औपचारिक भ्रमणका लागि शनिबार साँझ त्यसतर्फ प्रस्थान गर्दै हुनुहुन्छ । छिमेकी मुलुकसँगको सम्बन्धमा बढी केन्द्रित भइरहेको नेपालको वैदेशिक नीति र सम्बन्धलाई त्यसभन्दा बाहिरसम्म फैलाउने नेपाल सरकारको नीतिअनुसार प्रधानमन्त्री ओली युरोपेली मुलुकतर्फ जान लाग्नुभएको हो । संयुक्त राष्ट्र सङ्घका स्थायी सदस्य बेलायत र फ्रान्समा नेपालका तर्फबाट लामो अवधिपछि हुन लागेको यो उच्चस्तरीय औपचारिक भ्रमणको विशेष महत्व हुनेछ । प्रधानमन्त्री ओलीले यही जेठ ३२ गतेसम्म स्विट्जरल्याण्ड, बेलायत र फ्रान्सको औपचारिक भ्रमण गर्नुहुनेछ ।

प्रजातन्त्र देखि गणतन्त्र सम्म ल्याउनमा काग्रेस पार्टीको सबैभन्दा ठुलो भुमिका, पुर्वमन्त्री मंसुर

सन्जिव छतकुली  बीरगंज १५ जेष्ठ नेपाली काग्रेस पर्साले गणतन्त्र दिवसको अवसरमा आज बीरगंजमा  प्रभात फेरी निकालेकाछन  । 

नेकपामा ६६ जिल्लाको भागबण्डा मिल्यो, प्रदेश नम्बर २ को सप्तरी, धनुषा, सर्लाही र पर्सा एमालेले पाउने 

काठमाडौं, ६ भाद्र । नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी नेकपाका ६६ जिल्लाको नेतृत्व सर्वसम्मत रुपमा बाँडफाँट भएको छ ।

आर्टिकल

यस्तो लापरवाही किन 

अजय प्रजापति वीरगंज, ४ भदौ ।  दुई नम्बर प्रदेश हेपुवा र चेपुकामा परेको प्रदेशको रुपमा हेर्न थालिएको छ । 

इद मुवारक 

शारदा शर्मा,  बजार कटेर डाँडामा पुगेपछि हामीले बिहे गर्ने निर्णय गर्यौ । म बाहुनकी छोरी उनी मुसलमान । धेरै पछिमात्र थर थाहा भयो । हाम्रो गाउँको अलि माथिल्लो पट्टी उनीहरूका लस्करै घरहरु थिए । उनका भाउजुहरु गाउँमा चुरा लिएर बेच्न पनि हिड्थे रे हजुरआमाले सुनाउनु हुन्थ्यो । बा सरकारी जागिरे भएकोले म सदरमुकाममा नै हुर्के । सानै छदा मेरो उनीसंग भेटभएको थियो ।

खेलकुद

४२ किलोमिटर म्याराथान प्रतियोगिता दौडको उपाधीमा सेनाको कव्जा 

कृष्णा यादव  बीरगन्ज १७ फागुन  बीरगन्जमा म्याराथान प्रतियोगिताको उपाधी त्रिभुवन आर्मी क्लबका खगेन्द्र बहादुर भाट्ले जितेका छन् ।  नेपाली सेनाले सेना दिवसको उपलक्ष्यमा वीरगन्जमा आयोजना गरेको ‘एकताको लागि ४२ किलो मिटर म्याराथान दौड प्रतियोगितामा  प्रथम उपाधी त्रिभुवन आर्मी क्लबका भाट्ले जित्न सफल भएका हुन ।  त्यसैगरी दोस्रो स्थान र तेस्रो स्थानमा पनी त्रिभुवन आर्मी क्लवका नेपाली सेनाले नै हात पार्न सफल भएका छन । 

चपुरलाई हराउदै हेटौडा फुटबल एकेडेमी प्रथम पर्सा गोल्डकपको फाइनलमा प्रबेश

बीरगंज १० फागुन पर्सागढी नेपाल खेलकुद क्लव चपुरलाई हराउदै हेटौडा फुटबल एकेडेमी प्रथम पर्सा गोल्डकपको फाइनलमा प्रबेश गरेको छ । पर्सागढी युवा स्पोर्टस क्लबको आयोजनामा पर्साको बढनिहारमा जारी खेलमा चपुरलाई ० का बिरुद्ध ३ गोल गर्दै हेटौडा फाइनलमा प्रबेश गरेको हो । खेलको सुरुबाती दोस्रो मिनेटमा नै हेटौडाका तारा नेगीले पहिलो गोल गरे  । खेलको २४ औ मिनेटमा फ्री किकलाई सदुपयोग गर्दै  हेटौडाका सन्तोष चौधरीले अर्को गोल थपे ।

सप्तरीले गरयो फाइनल यात्रा सुरक्षित

कृष्णा यादव  वीरगन्ज,२२ माघ ।  वीरगञ्जमा जारी प्रदेश स्तरीय फुटबल प्रतियोगिताको सप्तरी जिल्ला फुटबल संघ फाइनल समिकरण पूरा गरेको छ ।   जिपी कोइराला फाउण्डेशन पर्साले वीरगञ्जमा शनिबारबाट सुरु गरेको प्रथम गिरिजा प्रसाद कोईराला नकआउट फुटवल प्रतियोगिता अन्तर्गत सिराहालाई २–१ गोलको अन्तरले हराएर सप्तरी जिल्ला फुटबल संघ विजयी भएको छ ।

बीरगंजमा जीपी कोईराला कप फूटबलमा धनुषाको विजयी सुरुवात  

कृष्णा यादव  वीरगन्ज, १९ माघ ।  वीरगन्जमा शनिबारदेखि शुरु भएको जीपी कप पूmटबल प्रतियोगितामा धनुषाले विजयी सुरुवात गरेको छ ।  गिरिजा प्रसाद कोईराला फाउण्डेशन पर्साले बीरगंजमा पहिलोपटक आयोजना गरेको प्रदेश २ स्तरीय पूmटबल प्रतियोगिताको उदघाटन खेलमा पर्सालाई पराजित गरी धनुषा विजयी भएको हो । धनुषाका जर्सी नम्बर १७ का प्रमोद यादवले खेलको पहिलो हाफको २८ मिनेटमा गोल गरेपछि घरेलु मैदानमा पर्साको टिम भन्दा एक गोलले अगाडी भएको थियो ।